Bu Caryl Lewis yn s么n wrth Dei Tomos am brofiad digon brawychus oedd tu 么l i'w meddwl pan aeth ati i sgrifenny
Y Gemydd
"Rwy'n cofio pan oeddwn yn groten fach mynd efo hen berthynas i glirio t欧 rhywun yn ganol nos.
"Roedd e'n dy mawr, mawr, eithaf crand a doedd dim trydan yno ac roeddwn i'n gorfod mynd a torts a mynd o gwmpas y t欧 ac roedd popeth wedi ei adael ar 么l yn union fel roedd e pan aeth y fenyw yma i ysbyty felly roedd y gobennydd yn dal a rhyw dolc fach ynddyn nhw lle'r oedd ei phen hi wedi bod.
"Dwr yn dal wrth y gwely a'r g诺n nos yn dal ar waelod y gwely ac yn y blaen ac fe wnaeth hwnnw argraff fawr iawn arnaf i ac roeddwn i'n dechrau cwestiynu beth yn union ydym ni'n ei adael ar 么l beth mae diwylliant yn adael ar 么l, beth mae cymdeithas yn ei adael ar 么l a beth mae unigolion yn ei adael ar 么l.
"A'r un peth efo datgymalu'r eglwys [yn y nofel] - mae cymaint o eglwysi; datgymalu maen nhw; tynnu gymal wrth gymal oddi wrth ei gilydd ac mae rhywbeth barbaric bron yn hynny ac mae'n rhywbeth poenus ofnadwy ac mae e yn hala ni i gwestiynu beth yn union yw'n etifeddiaeth ni," meddai.
Mae hi'n s么n hefyd yn ei sgwrs am ymweliadau 芒 s锚ls ac arwerthiannau pan yn ifanc i brynu hen ddodrefn a gemau.
"Yr oeddwn i wrth fy modd gyda gemau yn benodol," meddai gan ychwanegu ei bod yn gwybod wrth fynd at y nofel fod ganddi rywbeth i sgrifennu amdano.
"Beth sy'n drawiadol am emau yw eu hirhoedledd . . . [yn cael] eu pasio ymlaen i'r genhedlaeth nesaf felly maen nhw'n ein goroesi ni i gyd," meddai.
Mae'n s么n hefyd am y cyfnod a dreuliodd gyda gemydd fel rhan o'i hymchwil cyn sgrifennu'r nofel a'r syniad mai gemau sy'n ein dewis ni nid ni yn dewis gemau!
Caryl Lewis yn trafod ei gwaith