|
Adeiladwyd Castell Cricieth yn y 1230au ac mae'n sefyll ar fryn uchel uwchben Bae Tremadog.
Mae gan y castell yma waliau allanol mwy sylweddol na rhai eraill Llywelyn. Nid yw'r porthdy gyda'i ddau d诺r mor nodedig 芒'r un yng nghastell Conwy, ond mae o dal yn drawiadol ac yn anarferol iawn ym mhlith y cestyll Cymreig.
Ar ochr ddwyreiniol y castell y mae T诺r yr Injan. Rydym yn tybio eu bod wedi gosod trebuchet yna, sef peiriant rhyfela i luchio cerrig at y gelyn, yn debyg i gatapwlt.
Mae sawl ffrae wedi bod dros y blynyddoedd wrth geisio dyddio'r castell. Ond erbyn heddiw, y gred yw mai Llywelyn ap Iorwerth ddaru adeiladu ward mewnol y castell, a'i 诺yr, Llywelyn ap Gruffydd, yn dychwelyd i adeiladu'r ward allanol.
Yna, ar 么l i'r Saeson gipio'r castell yn y 1280au, cafodd yr amddiffynfeydd a'r tyrau eu cryfhau gan Edward I a II.
Cafodd rhan fwyaf o'r castell ei ddinistrio yn y 14 ganrif yn ystod gwrthryfel Owain Glynd诺r. Er i'r Saeson gadw eu gafael ar rhan fwyaf o gestyll Cymry - ac felly ar y wlad ei hun - llwyddodd dynion Glynd诺r i losgi castell Cricieth, a'r pentref ger llaw. Gellir gweld oelion t芒n ar y waliau hyd heddiw.
Daeth yr arlunydd Turner i wneud sawl braslun o'r castell. Yna, pan ddychwelodd i'w stiwdio i greu'r peintiad gorffenedig, trodd y castell 180藲 ar ben y graig, efallai i roi cefndir well iddi! Peter Humphries
Cestyll Llywelyn
 |